Paul Cyperski

Deze gedenkpagina is gewijd aan Paul Cyperski, één van de meer dan 725 oorlogsslachtoffers verbonden aan de gemeente Deurne die door Stichting Oorlogsslachtoffers zijn gedocumenteerd. De gemeente Deurne en de omliggende dorpen Liessel, Vlierden, Helenaveen, Neerkant en Zeilberg werden in het najaar van 1944 bevrijd tijdens zware gevechten. Daarbij vielen slachtoffers aan alle kanten: geallieerde militairen uit landen als het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, Canada en Nieuw-Zeeland, en Duitse soldaten.

Maar het archief omvat meer dan alleen de gevechtsslachtoffers op Deurnese bodem. Ook Deurnenaren die elders het leven lieten worden herdacht: burgers die werden vermoord in concentratiekampen, dwangarbeiders die omkwamen in Duitsland, mensen die werden geëxecuteerd of bezweken aan de gevolgen van vervolging en onderdrukking. Daarnaast zijn ook Deurnenaren opgenomen die in Duitse krijgsdienst traden en elders sneuvelden.

Stichting Oorlogsslachtoffers documenteert al sinds 1995 het verhaal van al deze mensen, zonder onderscheid naar nationaliteit, kant of achtergrond. Het doel is om iedere persoon een naam en een gezicht te geven, en hun nagedachtenis levend te houden.

Overige informatie

Graflocatie: Vak BI Rij 10 Graf 247

Paul Cyperski en nog vijf andere Duitse soldaten hadden besloten zich over te geven aan de geallieerden, ‘gewapend’ met een provisorisch gemaakte witte vlag lagen ze in een sloot te wachten. Niet veel verder was W. Verbruggen, die door het oorlogsgeweld zat ondergedoken bij de familie van Bommel, onderweg naar zijn boerderij om het vee te gaan voeren. Op dat moment waren de Duitse soldaten zover om zich over te geven.

Terwijl de éérste soldaat, Paul Cyperski en ‘gewapend’ met de witte vlag, uit de sloot kwam liep deze tegen een “Tripflair” aan. Dit bewakingssysteem bestond uit magnesium gevulde doosjes waaruit spandraden liepen tussen bijvoorbeeld twee bomen. Als iemand tegen zo’n “Tripflair” aanliep sprong er een veiligheidspin uit het doosje waardoor de omgeving verlicht werd omdat het magnesium in het doosje ontbrandde. De geallieerden die verderop de wacht hielden vuurden meteen een mitrailleur salvo in de richting van de ontstoken “Tripflair” waarbij Paul Cyperski dodelijk werd getroffen. De vijf andere Duitse soldaten, die nog in de sloot zaten, konden nog net vluchten maar zagen een dag later toch nog de kans om zich aan de geallieerden over te geven.

Het veldgraf van Paul Cyperski bevond zich op het land van F. van der Einden, nabij de woning van W. Verbruggen op de Langstraat D.59 te Deurne. In de maand november van het jaar 1947 schreef mevrouw H. Henraat-van Eenbergen uit Helmond een emotionele brief aan Z.K.H. Prins Bernhard. In deze brief schreef ze over het veldgraf van Paul Cyperski, toen nog een onbekende soldaat, welk graf altijd zichtbaar was geweest maar in de herfst van 1947 werd omgeploegd door F. van der Einde die rogge was gaan zaaien. Naar aanleiding van dit schrijven werd door Wachtmeester 1ste klasse A. v.d. Heurik van de Rijkspolitie groep Deurne een onderzoek ingesteld en uit dit onderzoek bleek dat W. Verbruggen, tesamen met Amerikaanse militairen, het lichaam van de toen nog onbekende soldaat aldaar had begraven. De Amerikanen hadden W.Verbruggen nog gevraagd om het identiteitsplaatje van het slachtoffer te nemen maar dit had hij geweigerd, de verwondingen aan het hoofd waren namelijk van dien aard dat hij hiervoor niet de moed kon opbrengen, het identificatierapport bevestigd deze verwondingen.

Op 20 januari 1948 werd het veldgraf, door de Dienst Identificatie en Berging, opgegraven voor het herbegraven van de stoffelijke resten naar de Duitse Militaire Begraafplaats te Ysselsteyn. In 1963 werd het toen nog onbekende stoffelijk overschot door middel van heridentificatie geïdentificeerd als Grenadier Paul Cyperski.

Een rapport van overbrenging met identificatiegegevens, opgemaakt door de Dienst Identificatie en Berging, zoals een uitgebreid dossier is eventueel ter inzage beschikbaar bij de auteur.

Bekijk alle personen in de categorie: Gesneuvelde Duitse militairen