Günther Rudolf Schilz

.
NSDAP
In het Bundesarchiv Berlijn (voorheen BDC) kon alleen voor Günther Schilz het lidmaatschap van de NSDAP worden aangetoond, met ingang van 01.03.1941. Zijn lidmaatschapsnummer luidde: 8188604. De overige familieleden waren niet bij de partij aangesloten.

.
Opleiding
Günther Schilz bezocht het Duitse gymnasium in Den Haag. Daar gingen voornamelijk kinderen van Duitse en buitenlandse diplomaten en leden van de Duitse kolonie in Den Haag naar school.

Günther Schilz besloot na het behalen van zijn eindexamen voor een officiersopleiding bij de marine. De opleiding duurde bijna vier jaar. Deze omvatte de waarnemingsdienst bij de marine-luchtvaart en de inzet in de eenpersoonsduikboot. Deze en verdere informatie over Günther Schilz en zijn ouders zijn afkomstig uit de familiekroniek van de familie Schilz, die door een broer van Robert Schilz is opgetekend.

.

.

.

Volgens de Deutsche Dienststelle was Günther Schilz beroepsmilitair.

.

Slagschip “Scharnhorst” 01.04.1941 – 30.09.1941
Bron: Schöning & Co., Lübeck

.
Er zijn geen gegevens bekend over ziekenhuisopnames van Günther Schilz.

.
De familiegeschiedenis
Vanaf 01.05.1925 was de vader van Günther Schilz directeur van de „NV Kandem Electriciteits Maatschappij” (kortweg Kandem). Het bedrijf werd begin jaren twintig in Nederland opgericht. Achter Kandem stond het Duitse bedrijf „Körting & Mathiesen” uit Leipzig. In de fabriek in Rotterdam werd van 1941 tot 1951 geproduceerd. De productie werd daar in 1951 definitief gestaakt. Welke producten er precies in Rotterdam werden gemaakt is niet onderzocht.

De documenten van de “NV Kandem Electriciteits Maatschappij” helpen ons de weg van de familie Schilz in Nederland te volgen. In 1922 verhuisde de familie van Breda naar Ginneken, in 1928 verhuisde zij naar Den Haag. Ginneken, de geboorteplaats van Günther Schilz, werd in 1942 door Breda geannexeerd. Binnen Den Haag verhuisde de familie van de van Mauvestr. naar de v. Zaeckstraat. Dat was tevens het laatste adres van de familie in Nederland. De familiekroniek van de familie Schilz vermeldt dat Robert Schilz van juli 1944 tot april 1945 gevangen zat. De reden van de gevangenhouding berustte, volgens de overlevering, op een misverstand. Het woongebied gold als verboden zone.
Om een doorgangsbewijs te verkrijgen begaf Robert Schilz zich naar de daarvoor bevoegde Amerikaanse instantie.
De OvWa (Officier van de Wachtdienst), een Amerikaanse officier, beschuldigde hem ervan een verklede Duitse officier te zijn en liet hem zonder rechtszitting in een gevangenis opsluiten. Mevrouw Schilz verliet in mei 1944 Den Haag. Robert Schilz heeft op 23.09.1946 bij een hoge ambtenaar in Den Haag een terugkeervergunning aangevraagd. Deze vergunning werd echter nooit afgegeven.

De v. Zaeckstr. in Den Haag wordt zowel in de bevolkingsregisters, op de ledenkaart van de NSDAP als in de overlijdensakte van Günther Schilz in het Stadsarchief van Den Haag vermeld. Op 23.09.1946 werd Günther Schilz uit het bevolkingsregister geschrapt. Als reden werd opgegeven: Vertrokken naar onbekende bestemming. Daarbij werd het overlijden, op grond van een officiële mededeling van de Duitse autoriteiten, in het overlijdensregister van Den Haag onder nummer A689 vastgelegd. Het Stadsarchief Den Haag biedt de mogelijkheid om online naar personen te zoeken. Hier vindt men alle leden van de familie. De bevolkingsgegevens van de familie en de overlijdensakte van Günther Schilz zijn hier vrij beschikbaar.
De vernieuwing verloopt stapsgewijs; wanneer alle gegevens op de nieuwe pagina beschikbaar zullen zijn is onbekend. Daaronder bevinden zich zowel de bevolkingsgegevens van de familie Schilz als de vermelding van het overlijden van Günther Schilz in het overlijdensregister.
In het Standesamt I in Berlijn werd onder nummer 15745/1948 het overlijden van Luitenant Günter Rudolf Schilz vastgelegd. Hier werd Günther zonder “h” geschreven.

De moeder van Günther Schilz, Käthe Schilz-Schugt, was opgeleid als operazangeres. In enkele historische Nederlandse kranten zijn verwijzingen te vinden naar muzikale optredens tot 1930. Zoals uit de familiekroniek bleek, bezorgde de levenswandel van zijn moeder Günther Schilz naarmate hij ouder werd steeds meer moeilijkheden. In karakteropzicht zouden vader en zoon veel dichter bij elkaar hebben gestaan. Robert Schilz moet veel van zijn zoon gehouden hebben. Ook al trokken beiden politiek gezien niet aan hetzelfde touw. Hierover is een aantekening in de familiekroniek opgenomen. Daarin staat: “…Robert was door zijn moedige optreden voor een redelijke behandeling van de Nederlandse bevolking bij de NSDAP-instanties en in het bijzonder de SS onpopulair geworden. Zo kwam het op een dag in een hotel van de Duitse kolonie tot een confrontatie met dronken SS-officieren, die hem provoceerden en probeerden te erschooten. Hotelpersoneel verhinderde door tussenkomst de aanslag, maar de SS-mannen volgden Robert de straat op en schoten hem na. Dankzij de duisternis en de tegenwoordigheid van geest van Robert – hij had zich op de grond gegooid – misten de schoten doel en kon hij zich in veiligheid brengen. Dit gebeurde kort voor de intocht van de Amerikanen.”

Op 13 januari 1948 kreeg de familie door een officieel bericht zekerheid over het lot van hun zoon Günther.

.

In memoriam bij het overlijden van Robert Schilz. Bron: Brieven, dagblad

.

Nu zijn we op een punt aangekomen waarop een ander raadsel in de geschiedenis van de commandosoldaten opgelost dient te worden. De foto van twee Duitse krijgsgevangenen, twee leden van de commandocompagnie van Pantserbrigade 150, de eenheid Stielau / Staf Solar. De naam van de tweede Duitse gevangene ontbrak ons nog. Het is ondubbelzinnig: Günther Schilz!

.

.

.

Men zou nu de vraag kunnen stellen waarom, uit een groep van 7 krijgsgevangenen (Görlich, Krause, Meyer, Miegel, Pollack, Schilz en Wittsack), alleen deze twee werden gefotografeerd. De foto diende toch zeker propaganda-doeleinden. Dan maken 7 krijgsgevangenen toch een betere indruk dan 2. Het is heel goed mogelijk dat er nog meer foto’s zijn of geweest zijn. Of dat zo is of was zal eerder bij toeval worden opgehelderd. Te ver zijn alle foto’s en documenten van het Amerikaanse leger verspreid. Mochten verdere foto’s van deze groep vernietigd zijn, hoe dan ook en waardoor dan ook, zullen wij daar nooit iets van vernemen.

.

Schmidt, Billig en Pernass
De foto werd gemaakt kort na de gevangenneming van de drie.
Het beste bewijs dat de twee in winterjas (Meyer en Schilz) NIET Schmidt, Billing of Pernass zijn.

Bron: The National WWII Museum New Orleans / Signal Corps US-Army.

.

Bundesarchiv afdeling PA, voorheen Deutsche Dienststelle (WASt)
Uit de door mij ingeziene personeelskaarten* blijkt dat volgens een melding van 15.03.1944 Günther Schilz een testament had opgesteld.
Volgens een melding van 20.03.1945 gold Günther Schilz sinds 23.12.1944 in het gebied rond Malmedy als vermist.
Hij zou van een bijzondere opdracht niet zijn teruggekeerd. Pas een melding van 13.01.1948 bracht duidelijkheid in deze vermissingszaak.
Volgens de melding, waarbij het RAD-nummer van het overlijdenscertificaat wordt vermeld, is Günther Schilz op 30.12.1944 in Henri-Chapelle overleden, doodsoorzaak: Musketry. Er was enig heen en weer over de berichtgeving aan de ouders, die inmiddels weer in Duitsland woonden. Ook de vastlegging van het overlijden verliep niet zonder problemen. Omdat Günther Schilz in het buitenland ingeschreven stond, moest het overlijden in Berlijn worden aangegeven, die op hun beurt het overlijden bij de burgerlijke stand in Den Haag aanmeldden.
_{*Signatuur zie Bronvermelding}

.
Inlichtingen van het Internationaal Rode Kruis (IKRK) in Genève
(International Committee of the Red Cross, ICRC)

Het overlijdenscertificaat bij het Rode Kruis in Genève werd daar gearchiveerd onder het RAD-nummer 94841 en vertoont slechts één bijzonderheid:

De eenheid wordt opgegeven als 13th Para Regt (Fallschirmjäger-Regiment 13).

Günther Schilz werd op 23.12.1944 in Géromont gevangengenomen. Hij behoort ondubbelzinnig tot dezelfde groep als Horst Görlich, Arno Krause, Rolf Meyer, Erhard Miegel, Robert Pollack en Dietrich Wittsack.

.

Duitse Soldatenbegraafplaats Lommel, België. Foto: © Stichting Oorlogsslachtoffers.